Nieuws

Onderzoek naar insecten in Maasheggen

Gepubliceerd: Maandag 07 september 2020

Dat het (wereldwijd) slecht gaat met de insecten is inmiddels geen nieuws meer. Om meer inzicht te krijgen in wat de stressfactoren zijn die bijdragen aan de achteruitgang én wat juist een toename van het aantal insecten kan stimuleren, is onderzoek nodig. Dat onderzoek vindt nu plaats, in UNESCO-gebied Maasheggen.  

De uitbreiding en intensivering van de landbouw sinds het midden van de vorige eeuw is ontegenzeggelijk van invloed geweest op de afname van het aantal insecten. Als onderdeel van het masterplan voor insectenherstel, een initiatief van hoogleraar Jeff Harvey van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), wordt nu onderzocht hoe landbouw en de natuur meer kunnen worden verbonden om zo het herstel te bevorderen. 
Het Maasheggengebied is een prima plek om deze vraag te onderzoeken. In dit gebied is namelijk een mozaïek aan landtypes van nu, gecombineerd met een heggensysteem van vroeger, terug te vinden. Een mooi voorbeeld van de toepassing van een oude, meer duurzame manier van landbeheer in een nieuwere vorm. Wetenschappelijk onderzoek heeft namelijk al aangetoond dat heggen de diversiteit aan insecten en andere dieren bevorderen. Wat wetenschappers echter (nog) niet weten is of de diversiteit aan insecten ook afhankelijk is van de wijze waarop het land, grenzend aan de heggen, gebruikt wordt.
In het onderzoek van NIOO-KNAW, dat momenteel wordt uitgevoerd door Wim van der Putten, Jeff Harvey, Jetske de Boer en Renske Jongen, wordt nagegaan wat het effect van landgebruik is op de diversiteit van insecten in de aangrenzende heggen en op het land zelf. 
Hiervoor worden maïsakkers vergeleken met zowel productiegraslanden als met extensief beheerde graslanden. Deze graslanden hebben een veel rijkere en diverse vegetatie dan de productiegraslanden en de maïsakkers, die uit monoculturen bestaan.
Elke maand worden er in verschillende velden, vanaf de heg naar het midden van het veld, potjes ingegraven die gevuld zijn met een vloeistof. De rand ligt hierbij gelijk met het bodemoppervlak, waardoor bodembewonende insecten in het potje vallen. Na twee weken worden de vallen geleegd en alle insecten uit de val verzameld.
Naast de bodemval worden ook insecten in het veld en in de heggen gevangen met een insectennet. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met HAS Hogeschool in Den Bosch. Studenten van de HAS gaan de insecten determineren en de data verwerken. 

Vervolg op eerder onderzoek
Dit onderzoek is een vervolg op onderzoek, dat vorig jaar in het Maasheggengebied is uitgevoerd door de NIOO-KNAW studenten Valerie Kalle en Zoë Delamore. Toen is er gekeken naar het effect van landgebruik op de gezondheid van de bodem onder de heggen en het aangrenzende land. Uit dit, nog niet gepubliceerde, onderzoek bleek onder andere dat bodems van extensief beheerde graslanden een hogere microbiële biomassa hebben dan bodems van productiegraslanden en velden waar gewassen worden geteeld. Deze maat voor de hoeveelheid levende schimmels en bacteriën geeft aan hoe actief en gezond de bodem is. Bacteriën en schimmels breken organisch materiaal in de bodem af waarbij er voedingstoffen voor planten vrijkomen.
Ook was de biomassa aan schimmels hoger in de bodem onder de heggen die grenzen aan productiegraslanden en akkers, dan in de graslanden en de akkers zelf. In de extensief beheerde graslanden werd echter het tegenovergestelde gevonden, waarbij de biomassa aan schimmels hoger was in de graslanden zelf dan onder de heggen. Dit geeft nogmaals aan hoe belangrijk een diverse en soortenrijke vegetatie is voor de gezondheid van de bodem én dat heggen een positief effect hebben op bodems, zelfs als de heggen grenzen aan land waarbij geen sprake is van een soortenrijke vegetatie.
Het bodemonderzoek van afgelopen jaar en het insectenonderzoek van dit jaar zijn het begin van een nieuwe samenwerking tussen NIOO-KNAW, AERES Hogeschool in Wageningen en de HAS in Den Bosch. Zij willen in de komende jaren nog meer te weten komen over het effect van de heggen en de intensiteit van landgebruik op de ondergrondse en bovengrondse biodiversiteit en – uiteindelijk – de gezondheid van het gebied voor mens en natuur.

‹ Terug naar overzicht/Nieuwsarchief
Janneke Bergholtz aanjager ambassadeursprogramma
Janneke Bergholtz aanjager ambassadeursprogramma
Gepubliceerd: Maandag 07 september 2020
Meer nieuwsberichten
Kruid- en Struintocht door de Maasheggen (NOG ENKELE PLAATSEN!)
Kruid- en Struintocht door de Maasheggen (NOG ENKELE PLAATSEN!)
Zaterdag 10 oktober 2020, 13:00 uur
Meer agenda-items
Meer routes

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Word 'Vriend van de Maasheggen'

Klik op onderstaande button, vul het formulier in en word ook 'Vriend van de Maasheggen'.

Word vriend